اضطراب جدایی
اضطراب جدایی معمولا می تواند قبل از یکسالگی تا نهایتا 4 سالگی رخ دهد، همچنین امکان دارد این مساله در طی زمان به دلایلی دوباره برگشت کرده و آثار و علایم خود را نشان دهد.
اگر این اضطراب به قدری شدید باشد که کودک را ماه ها از کارها و فعالیت های روزانه اش (مثل رفتن به مهد، مدرسه و برقراری ارتباط موثر و مشارکت با دوستان و هم سالانش) باز دارد، می تواند هشداری برای مساله ای جدی تر باشد.
علایم معمول اضطراب جدایی:
- ترس از وقوع اتفاقی جدی و خطرناک که برای افراد نزدیک و مورد علاقه اش (بخصوص مادر) پیش می آید.
- نگرانی از وقوع اتفاقی غیر منتظره که منجر به جدایی و طرد همیشگی او شود.
- دیدن کابوس های شبانه در مورد جدایی.
- خودداری از رفتن به مهد یا مدرسه.
- خودداری از به خواب رفتن قبل از دیگران یا خواب در اتاق خودش.
- از بیماری های جسمانی مثل دل درد یا سردرد شکایت می کند.
- هنگام جدایی به شدت بهانه گیری کرده و مدام به یکی از والدین (بیشتر مادر) میچسبد.
دلایل وقوع این اضطراب:
- تغییرات محیطی (خانه، مدرسه یا مهد جدید – تغییر در وضعیت نگهداری یا کارهای روزانه)
- وقوع استرس (تعویض مهد یا مدرسه، دور شدن یا از دست دادن شخص مورد علاقه)
- والدین حمایتگر افراطی (گاهی حمایت ها، کنترل ها و حساسیت های بیش از حد والدین حاکی از اضطراب یا وسواس های خود آنهاست. همچنین بعضی والدین ناخودآگاه دوست دارند کودک را نسب به خود وابسته و نیازمند نگه دارند!)
چه کاری برای این اضطراب کودک می توان انجام داد؟
در اصل بررسی راه حل های ممکن و کمک به رفع این مساله ی کودک، منحصر به فرد است و بهتر است مساله هر کودک بصورت شخصی حل گردد.
من در این راه به کودکان و البته خانواده های زیادی کمک کرده ام و به تجربه دیده ام که بعضی راهکارها می تواند برای همه قابلیت اجرایی داشته باشد که بعضی از این راهکارها را بطور تیتر وار در زیر آورده ام:
- تمرین جدایی (کودک باید زمانی را در محیطی دلپذیر و خوشایند و البته امن، مثل خانه های بازی، تنها و مستقل باشد، استقلال و جدایی های کوتاه مدت را تمرین کنید تا برای رفتن به جایی آموزشی با قوانین و تمام وقت آمادگی پیدا کند.)
- زمان جدایی را بعد از خواب یا غذا تنظیم کنید (بدترین زمان برای جدا کردن کودک وقتی است که او خسته، گرسنه یا مریض است)
- وقت جدایی خداحافظی خوبی داشته باشید، جار و جنجال راه نیندازید (بزرگترین اشتباه این است که والدین از ترس گریه ها یا بهانه گیری های کودکشان،هنگام سپردن به مهد یا مکانی دیگر، غیب شوند. سعی کنید قبل و بعد از بردن و آوردن کودک محیط را شاد و آرام کرده تا او در محیطی پرتشنج و با دعوا از شما جدا نشود. بعد با اطمینان او را به فرد مورد نظر بسپارید و خداحافظی کرده، مطمئن و سریع محیط را ترک کنید. نایستید با کودک کلنجار بروید، این اوضاع را فقط بدتر می کند.)
- رفت و آمد با جمع های فامیلی، دوستان و آشنایان را گسترش دهید
- تا آنجا که می توانید برنامه های تلویزیونی ترسناک و پر جار و جنجال را کم کنید.
- تاحد امکان محیط خانه را با آرامش حفظ کنید (شما بعنوان والدین باید مهارت حل مساله تان را تقویت کنید که کودک هم از شما الگو بگیرد. حفظ آرامش و متانت هنگام وقوع یک مساله تماما می تواند به افراد خانواده منتقل شود.)
- تسلیم نشوید (به تلاشتان بابت جدا کردن او از خود و متقاعد کردنش به لزوم تنهایی و استقلال در ساعاتی از روز ادامه دهید.)
- در مورد اضطراب جدایی در کودکان مطالعه بیشتری داشته باشید، این کار آمادگی شما را در مواجهه با مشکلات فرزندتان بالا می برد و همچنین مسال را به اشتباه بغرنج و یا بی اهمیت نمیگیرید.
- به احساسات کودکتان گوش دهید، برای آنها احترام و اهمیت قاعل شوید و درمورد آنها صحبت کنید.
- به او عواقب جدایی های قبلی را یادآور شوید.(مثلا: دیدی دیروزم اومدم دنبالت باهم تا خونه پیاده روی کردیم و شعر خوندیم. )
- می توانید از والد دیگری که کودک از او حرف شنوی بیشتری دارد یا آن والدی که محکم تر و استوار تر است کمک بگیرید.
- برای خانه و روابطتان قانون ها و محدودیت هایی داشته باشید. (اینکه کودک فقط در محیط آموزشی قانونمند شود اصلا کار درستی نیست. به این صورت بدترین جای دنیا برایش مهد یا مدرسه یا خانه فلانی می شود و بهترین جا خانه.)
- آرامشتان را حفظ کنید (هرچه شما بیشتر بهم بریزید، اضطراب کودکتان و بعد مسال پشت آن هم بیشتر میشود.)
- مشارکت ها و همکاری های کودک را تشویق و حمایت کنید تا متوجه شود شما کارهای خوب او را هم می بینید و قدردانید.
- سعی کنید اگر کودک را در مهد نام نویسی کرده اید یا به آموزشگاهی می رود، غیبتی نداشته باشد یا یکی درمیان نرود تا عادتش خراب نشود.
در صورتی که سوال بیشتری دارید می توانید در قسمت "نظر بدهید" سوال خود را بپرسید، من هم تا آنجا که بتوانم حتما پاسخگو خواهم بود.
در صورت تمایل به شرکت در کارگاه های "اضطراب جدایی در کودکان" و یا مشاوره فردی در خصوص حل مساله کودک خود نیز می توانید با شماره تلفن: ۲۲۶۴۲۰۶۵-۰۲۱ موسسه استعداد و خلاقیت گل تماس بگیرید.
در این وبلاگ سعی کرده ام ضمن معرفی تحصیلات و سوابق کاری خود، مطالب، متن ها و مقالات مهم و البته کاربردیی را جهت افزایش علم و آگاهی والدین مسئولیت شناس و حساس، مشاوران، معلمان، مربیان و البته سایر همکاران و علاقمندان به این حیطه، در اختیارتان قرار دهم.